Mieszkańcy pomóżcie! Kto jest na fotografiach?

W 1946 r. Stanisław Harciarek opracował projekt sztandaru Publicznej Szkoły Powszechnej w Pajęcznie i zlecił jego wykonanie Zgromadzeniu Sióstr Westiarek w Pajęcznie. Dokładnie nie wiadomo, kto był wykonawcą tego sztandaru. Na awersie umieszczony jest Orzeł Biały w koronie, wg wzoru godła z 1927r. Nad orłem widnieje napis "Bóg Ojczyzna". W dolnej części awersu umieszczona jest nazwa właściciela sztandaru i rok nadania (oficjalnie sztandar ten nigdy nie był nadany). Na odwrotnej stronie płata (rewersie) umieszczona jest dewiza, obrazująca wizerunek św. Stanisława Kostki (patrona młodzieży) z napisem "Módl się za nami". Umieszczenie na sztandarze szkoły świętego i orła z koroną w 1946r., to akt dużej odwagi i wyrażenia sprzeciwu wobec ówczesnych władz PRL.

Symbolika orła białego w kształcie godła, umieszczonego na sztandarze, została znacznie pogłębiona:

• wykonanie korony ze złotych 24 karatowych nici podkreśla wyjątkową wartość tego symbolu - suwerenności;
• wykonanie ze złotych nici nie tylko pazurów, ale całych nóg, nawiązuje do tradycyjnych heraldycznych form godła polskiego, świadczy to również o wyjątkowej znajomości historii godła;
• pominięcie w słowie "Honor" można interpretować jako sprzeciw wobec uchwał jałtańskich.

Sztandar funkcjonował w szkole w latach 1946-1952. Dowodem jego uczestnictwa w życiu szkoły jest zdjęcie z 1946r. grupy harcerzy i Stanisława Harciarka ze sztandarem, na którym widoczny jest Orzeł Biały w koronie. W czasie opracowywania materiałów do biuletynu na IV Zjazd Absolwentów w czerwcu 2013r., sztandar ten widoczny jest również na zdjęciu uczniów pierwszej klasy VIII z gronem pedagogicznym z 1949r.

W 1952r. Stanisław Harciarek został odwołany ze stanowiska dyrektora 11-latki. Na jednym z pierwszych posiedzeń dyrekcji szkoły w nowym składzie, podjęto temat dalszego losu sztandaru. Po burzliwej dyskusji ustalono, że sztandar ze względu na zawartą w nim treść nie może być dalej sztandarem szkoły. Sztandarowi groziła zagłada. Przysłuchując się dyrekcji, woźny Wacław Popiel w pośpiechu chowa sztandar pod płaszczem i bez drzewca wynosi go ze szkoły na plebanię do ks. proboszcza Stanisława Nejmana. Po ustalonej naradzie ze Stanisławem Harciarkiem dochodzą oni do wniosku, że sztandar ze względu na nieodpowiednie warunki nie może być przechowywany w kościele. Do 1956r. sztandar przechowuje Wacław Popiel. W 1956r. Stanisław Harciarek zabiera sztandar do swojego domu, gdzie w tajemnicy przechowuje go aż do swojej śmierci w styczniu 1978r. Po śmierci Stanisława Harciarka sztandar przechowują: jego żona Józefa i trzy córki - Jolanta, Małgorzata i Beata. Odkryty w 2013r. na w/w zdjęciu sztandar został ujawniony Stowarzyszeniu Absolwentów Zespołu Szkół przez córkę Stanisława Harciarka, Beatę Rosę, a następnie przekazany Stowarzyszeniu przez Józefę Harciarek.

tekst: Jan Pęciak - Honorowy Członek Stowarzyszenia Absolwentów Zespołu Szkół w Pajęcznie